از نیره ابتهاج سمیعی تا هاجر تحریری نیک صفت؛
۱۴۰۲/۱۱/۱۴ ۱۰:۴۵ چاپ زمان مورد نیاز برای مطالعه: 3 دقیقه
تحریری 52

گیل خبر/ مطهره احمدی- در آستانه انتخابات و پس از فعالیت بیشتر زنان در چند سال اخیر، با رویکرد شنیده‌ شدن صدای نیمی از جامعه، نگاهی به آمار حضور بانوان گیلانی پس از انقلاب در مجلس شورای اسلامی داشته‌ایم.

زنان گیلانی همواره از نظر فرهنگی و اجتماعی در تاریخ حضور پر رنگی داشته‌ و در زمینه‌های مختلفی از جمله حفظ و انتقال فرهنگ گیلان به نسل‌های بعدی تأثیر بسیار قابل توجهی دارند.

این زنان که به واسطه پیشه کهن کشاورزی در استان با مردان هم قدم بوده و بسیاری از کار‌های سخت را به آسانی مدیریت می‌کنند، از نگاه گیله مردان نیز عقب تر از جامعه نیستند و برابری جنسیتی از قدیم در بطن زنان و مردان گیلانی وجود داشته ‌است.

به گونه‌ای ‌که پیش از انقلاب نیره ابتهاج سمیعی نخستین بانویی که از گیلان به مجلس راه یافت، در حدفاصل سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۷ از حوزه انتخابیه رشت در مجلس شورای ملی حضور داشته و علاوه بر این که یکی از شش زنی است که برای نخستین بار به مجلس ورود کردند؛ اولین بانو ایرانی بود که سمت نائب رئیس مجلس را بر عهده گرفت.

امروزه حضور بانوان در عرصه‌‌های سیاسی با افزایش نظرات و دیدگاه‌‌ها از زوایای مختلف به فرآیند تصمیم‌گیری و بهبود شرایط زنان و دختران در جامعه کمک خواهد کرد و این تنوع و تعادل جنسیتی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی نیز نقش قابل توجهی خواهد داشت، به گونه‌ای که اگر زنان در حوزه سیاسی اقلیت به شمار آیند دموکراسی ناتمام است؛ همچون کشور‌های توسعه یافته که زنان را در مسند ریاست جمهوری قرار می‌‌دهند و حتی ایران باستان که در آن بانوان دارای کاخ، سرمایه و تاثیر گذار در امورات کشور بوده‌اند‌.

بر خلاف صحن علنی مجلس که از دوره چهارم تعداد مطلوبی از نمایندگان زن را به خود دیده، چنان که در دوره جاری ۱۵ درصد از نمایندگان پایتخت را بانوان به خود اختصاص داده‌اند، اما صندلی‌های گیلان در بهارستان همواره خالی از حضور زنان بوده است و تنها در دوره هفتم مجلس شورای اسلامی، هاجر تحریری نیک صفت موفق شد اولین و آخرین نماینده زن استان گیلان از حوزه انتخابیه رشت باشد.

در انتخابات دوره گذشته ۱۰ درصد داوطلبان تایید صلاحیت شده در گیلان بانوان بودند که این میزان اندک نیز در دوره جاری به ۸ درصد کاهش یافته و گیلان با عقب ماندگی دموکراسی رو به رو خواهد بود.

از سویی چهره شاخص و تاثیر گذاری با رزومه‌های پر بار در میان کاندیدا‌های حال حاضر نیز دیده نمی‌شود؛ حلقه بسته مدیران گیلانی طی سالیان سبب شده‌است که فضای رشد سیاسی و حضور عملیاتی زنان با محدودیت فراوان رو به رو باشد؛ به گونه‌ای که امروزه در نگاه دولت نمی‌توانند در قامت یک نماینده مجلس ظاهر شوند.

یکی از علت‌های این حضور اندک در ادوار گذشته، معیار‌های تایید صلاحیت است؛ تعداد قابل توجهی از زنان نخبه، کارآفرین، اعضای هیات علمی و... که در محیط کوچک اطراف خود کارهای بزرگی کرده‌اند در صورت ورود به انتخابات تایید صلاحیت را دریافت نمی‌کنند و با دلسرد شدن در قدم اول برای همیشه از این حوزه کناره‌گیری خواهند کرد.

اما امید است در دوره‌های آینده علاوه بر حضور بانوان شاخص به عنوان نامزد انتخاباتی، گیلان در مسند نمایندگی مجلس از حضور بانوان فرهیخته این دیار محروم نماند.

در پایان به چند مصرع از شاهنامه فردوسی بسنده می‌کنیم:
بدو گفت هر کس که بانو تویی
به ایران و چین ، پشت و بازو تویی
نجنباندت کوه آهن ز جای
یلان را به مردی تویی رهنمای
ز مرد خردمند بیدار تر
ز دستور داننده هوشیارتر
همه کهتر انیم و فرمان توراست
بدین آرزو ، رای و پیمان توراست